Duygularla savaşmak yerine değerlerinize göre yaşamak

Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) nedir?

Kabul ve Kararlılık Terapisi (Acceptance and Commitment Therapy, ACT), psikolog Steven C. Hayes ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş, kanıta dayalı bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bilişsel davranışçı terapilerin “üçüncü dalgası” olarak bilinen yaklaşımlar arasında yer alır.

ACT’nin temel fikri şudur: Kaygı, üzüntü, öfke ya da acı veren düşünceler insan olmanın doğal bir parçasıdır. Bu duygulardan kurtulmaya çalışmak çoğu zaman onları daha da güçlendirir ve hayatımızı daraltır. ACT, bu mücadeleyi bırakıp zihinsel esneklik kazanmayı ve sizin için gerçekten önemli olan değerler doğrultusunda adım atmayı hedefler.

ACT’nin altı temel süreci

1. Kabul: Zorlu duygu ve düşüncelere, onlarla savaşmadan yer açabilmek.
2. Bilişsel ayrışma: Düşünceleri mutlak gerçekler olarak değil, zihnin ürettiği sözcükler ve imgeler olarak görebilmek.
3. Şimdiki anla temas: Geçmişe ya da geleceğe takılmadan, şu anda olup bitene dikkatle eşlik edebilmek.
4. Gözlemleyen benlik: Düşünce ve duygularınızın siz olmadığını, onları fark eden bir “ben” olduğunu deneyimlemek.
5. Değerler: Hayatta sizin için neyin anlamlı ve önemli olduğunu netleştirmek.
6. Kararlı eylem: Zorlu duygular olsa bile değerleriniz doğrultusunda somut adımlar atmak.

Bu altı süreç birlikte “psikolojik esneklik” olarak adlandırılır. ACT’nin amacı acıyı tamamen ortadan kaldırmak değil, acıyla birlikte de anlamlı bir hayat sürebilmektir.

Kabul ve Kararlılık Terapisi kimlere iyi gelir?

• Kaygı ve sürekli endişe ile boğuşanlar
• Depresif duygular ve isteksizlik yaşayanlar
• Stres ve tükenmişlik hissedenler
• Kendini sürekli eleştiren, zihninde aynı düşüncelerle döngüye giren kişiler
• Hayatında yön ve anlam arayışında olanlar
• Değiştiremediği zorlu yaşam koşullarıyla baş etmeye çalışanlar

ACT süreci nasıl ilerler?

İlk görüşmelerde sizi terapiye getiren konuyu, zorlandığınız duygu ve düşünceleri ve bunlarla şimdiye kadar nasıl baş etmeye çalıştığınızı birlikte ele alıyoruz. Ardından değerlerinizi netleştiriyor, deneyimsel egzersizler, farkındalık çalışmaları ve günlük hayata taşıyabileceğiniz küçük adımlarla ilerliyoruz.

Gerektiğinde ACT’yi Şema Terapi ve Bilişsel Davranışçı Terapi ile bütünleştirerek çalışıyorum. Görüşmeler online olarak da yapılabilir.

Sık sorulan sorular